Thất thu thuế bất động sản: Phải lập bảng giá đất sát giá thị trường

16/06/2022 08:20 GMT+7

TTO - Sau khi đại biểu Quốc hội phản ánh về các bất cập trong các biện pháp chống thất thu thuế hiện nay, Tổng cục Thuế đã chỉ đạo không trả lại hồ sơ, không được kéo dài thời hạn giải quyết hồ sơ mà cần thực hiện tính thuế theo đúng quy định.

Thất thu thuế bất động sản: Phải lập bảng giá đất sát giá thị trường - Ảnh 1.

Người dân làm thủ tục nhà đất tại TP.HCM - Ảnh: TỰ TRUNG

Trao đổi với Tuổi Trẻ về việc này, đại biểu Dương Ngọc Hải - chủ nhiệm Ủy ban kiểm tra Thành ủy TP.HCM - cho hay tình trạng thất thu thuế trong việc mua bán, chuyển nhượng bất động sản chưa tính toán được bằng con số cụ thể. Tuy nhiên, có những trường hợp khai lại giá mua bán gấp 20 - 60 lần, còn bình quân là gấp 6 lần, cho thấy việc thất thu thuế rất lớn và phải có biện pháp ngăn chặn tích cực, căn cơ.

Trả hồ sơ không phải là giải pháp căn cơ

Ông Hải cho rằng việc Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế có công văn gửi chủ tịch UBND các tỉnh thành và Bộ Công an, Bộ Tư pháp đề nghị phối hợp thực hiện các biện pháp chống thất thu thuế là cần thiết. Trong đó có các biện pháp tuyên truyền, vận động người dân và các tổ chức công chứng vận động người dân khai đúng giá giao dịch. Dù vậy, sau này có tình trạng cơ quan thuế cho rằng giá kê khai không đúng nên trả hồ sơ gây ùn tắc hồ sơ. Biện pháp này đang gây khó khăn cho người dân, bởi hiện nay chưa thể xác định như thế nào là giá thị trường và cơ quan thuế cũng chưa có cơ sở vững chắc để khẳng định giá kê khai là thấp hay không thấp so với giá mua bán thật.

Việc chưa có cơ sở pháp lý nhưng trả hồ sơ dễ dẫn đến gây phiền hà, nhũng nhiễu và không loại trừ có tiêu cực của cán bộ thuế. Chưa kể giá chuyển nhượng bất động sản còn phụ thuộc nhiều yếu tố, có khi người thân quen bán cho nhau, hoặc người bán túng thiếu nên bán giá thấp hơn. Như vậy, dù số thuế thu vừa qua tăng nhưng đây chưa phải là giải pháp tối ưu, căn cơ.

Về lâu dài, theo ông Hải, để xác định được giá kê khai có đúng không thì phải có bảng giá đất sát giá thị trường để tham chiếu. Bảng giá này sẽ tạo thuận lợi cho nhân viên thuế, đồng thời tránh việc họ nhũng nhiễu, gây khó dễ cho người dân.

Ngoài việc cần xây dựng cơ sở dữ liệu về giá trên thị trường, điều chỉnh khung giá đất theo tín hiệu thị trường, cần có lộ trình yêu cầu kê khai giá theo đúng thực tế và lộ trình với thanh toán qua ngân hàng để giải quyết tận gốc vấn đề và có sức thuyết phục với người nộp thuế.

Luật sư Trương Thanh Đức

Xử lý nghiêm nếu trốn thuế

Cũng theo ông Hải, hiện nay UBND cấp tỉnh sử dụng khung giá đất do Chính phủ ban hành để xây dựng, điều chỉnh bảng giá đất tại địa phương. Trong khi giá tối đa đưa ra trong khung giá đất rất thấp, do đó bảng giá đất hiện nay chỉ bằng 20 - 30%. Trước đây, Chính phủ có nghị định 12, Bộ Tài chính có thông tư 92 quy định nếu giá người dân khai thấp hơn bảng giá đất thì cơ quan thuế sẽ lấy bảng giá đất làm cơ sở, nếu khai cao hơn sẽ lấy giá khai để tính thuế. Tuy nhiên cũng có nhiều người dân khai thấp hơn giá bán thật.

Do vậy cần phải xây dựng bảng giá đất chuẩn, sát thị trường để tạo thuận lợi cho cơ quan thuế có căn cứ để xác định giá trong hợp đồng có chênh lệch hay không so với giá thật. Bảng giá đất này có thể thuê các đơn vị định giá độc lập thực hiện, cùng với đó là tham khảo giá từ ngân hàng để có dữ liệu chuẩn. Mặt khác, quy định bảng giá đất được điều chỉnh 5 năm/lần cũng không hợp lý bởi yếu tố trượt giá, biến động hằng năm. Vì vậy cần điều chỉnh bảng giá đất hằng năm để đảm bảo sát giá thị trường.

Sau khi đã có các giải pháp trước mắt và lâu dài làm căn cứ so sánh giá kê khai và giá mua bán thật, nếu thấy có dấu hiệu phạm tội trốn thuế thì có thể phối hợp cùng cơ quan điều tra vào cuộc để xác minh, xử lý. Việc trốn thuế lâu nay cũng bị xử lý ít, chưa đủ sức răn đe.

Theo nhiều chuyên gia, để việc quản lý giá tốt hơn, giải pháp căn cơ hơn là phải xây dựng trung tâm dữ liệu số quốc gia về giá bất động sản và cập nhật thường xuyên để làm cơ sở tham khảo giá. Trong lúc chờ dữ liệu quốc gia, các địa phương như TP.HCM có thể xây dựng dữ liệu cho địa phương.

* Đại biểu Hoàng Văn Cường (Hà Nội):

Đăng ký về đất đai phải đăng ký kèm theo giá trị

Hiện nay bảng giá đất của các địa phương đa phần là thấp và các địa phương đều có ban hành hệ số sử dụng đất để điều chỉnh giá đất. Như vậy, việc tính mức thuế đúng là thấp nhất hoặc cũng phải bằng giá đất của địa phương công bố nhân với hệ số điều chỉnh, song cách tính này thường được đánh giá thấp hơn so với giá giao dịch thị trường. Tuy nhiên, đây cũng là cơ sở để tính giá giao dịch không quá thấp, đỡ thất thu thuế.

Về lâu dài, khi sửa đổi các quy định về pháp luật đất đai, bất động sản phải thay đổi phương thức tính giá trị đất đai, bất động sản để bảng giá sát giá trị thị trường do UBND các tỉnh thành định giá, cập nhật thường xuyên, đồng thời trong đăng ký về đất đai, bất động sản phải đăng ký kèm theo giá trị của đất đai, bất động sản đó.

* GS Đặng Hùng Võ (nguyên thứ trưởng Bộ Tài nguyên - môi trường):

Cần thay đổi bảng giá đất

Giá đất tính theo bảng giá của UBND cấp tỉnh thành so với thị trường thực hiện nay đang thấp hơn khá nhiều. Ngoài ra, thất thu cho ngân sách nhà nước lại nằm ở tiền sử dụng đất khi giao đất cho các nhà đầu tư.

Việc giao đất, về nguyên tắc của pháp luật, phải giao theo giá đất được định giá phù hợp thị trường cho từng khoảng đất một. Tuy nhiên, việc định giá cho phù hợp thị trường có thể thấy trong thực tế có những nơi cố gắng lắm vẫn thấp hơn thị trường đến 30%, thậm chí có những nơi chỉ bằng 50% giá thị trường. Khoản thu này sẽ còn làm cho Nhà nước thất thu nhiều hơn nữa, chưa kể tiền thuế đất theo đúng giá trị cũng là khối lượng rất lớn.

T.CHUNG ghi

Cần sớm điều chỉnh bảng giá đất Cần sớm điều chỉnh bảng giá đất

TTO - Cục thuế các địa phương không được trả lại hồ sơ, không được kéo dài thời hạn giải quyết hồ sơ chuyển nhượng bất động sản mà phải tính thuế theo đúng quy định. Đây là chỉ đạo của Tổng cục Thuế vừa được gửi đến cơ quan thuế các địa phương.

TIẾN LONG - NGỌC AN
Bình luận (0)
    Xem thêm bình luận
    Bình luận Xem thêm
    Bình luận (0)
    Xem thêm bình luận